ŚWIĘTY MIKOŁAJ

Angelika Wiącek
4 gru 2020
4 minut(y) czytania

Mikołaju nasz! Dużo paczek masz! Jak Cię ładnie poprosimy to nam jedną dasz!

6 grudnia, obchodzimy Mikołajki. Jedni z nas znajdą prezent pod poduszką, inni w skarpecie przy kominku. Pośród pośpiechu, biegu, zakupów, na ulicy zaczepi nas starszy pan w stroju świętego Mikołaja. Pomacha nam swoją ciepłą rękawicą. Bez wątpienia na twarzy każdego z nas zagości uśmiech.

Mikołajki to jedna z głównych tradycji poprzedzająca Boże Narodzenie. Święto ku czci biskupa Miry, znane nie od dziś w katolicyzmie i prawosławiu. I choć spotkanie ze świętym Mikołajem następuje 24 grudnia, to właśnie podczas jednej z grudniowych nocy święty Mikołaj obdarowuje nas drobnymi upominkami.

Na przestrzeni XIX /XX wieku postać ta została przekształcona w postać baśniową, tym samym ukazując ją w świetle troski, radości i spełnionych marzeń. Coraz częściej uznaje się ją także za patrona dzieci.

Kwestii tradycji doszukać możemy się już ja przestrzeni XV wieku , gdyż to właśnie już wtedy święto , zbliżone do ówczesnych mikołajek, ma swoje ślady w źródłach nie tylko polskich ale i austriackich, niemieckich, belgijskich czy czeskich. Bez względu na kraj , świętemu przypisany został atrybut brody oraz czerwonej szaty. Sam święty Mikołaj utożsamiony został z prezentami. Początkowo to data 5 grudnia wiązała się z upominkami w postaci orzechów, owoców czy cukierkami dla grzecznych dzieci. Współcześnie to w noc z 5 na 6 grudnia święty Mikołaj składa drobne podarunki, coraz częściej w innej postaci, aniżeli orzechy czy słodycze. Co więcej! Święto to stało się na tyle popularne, że bardzo często obchodzone jest nawet w szkołach. Uczniowie wzajemnie obdarowują się prezentami, co budzi zróżnicowane zdania rodziców.

Dlaczego to właśnie Święty Mikołaj podjął się tak wartościowej roli , jaką jest sprawianie radości nie tylko dzieciom?

Znany nam jako święty Mikołaj, to nikt inny jak biskup Miry, który cały swój dobytek przekazał potrzebującym. Na obrazie ukazany jako starszy pan z brodą, odziany w szaty biskupa.

Atrybutem biskupa była otwarta książka, na której ułożone były 3 złote jabłka ( istnieje teoria, iż nie były to jabłka, a bułki). Najbardziej rozpowszechnionym czynem świętego Mikołaja było obdarowanie sąsiada trzema bryłami złota, w celu posagu dla córki. Czyn ten stał się inspiracją dla księdza Piotra Skargi, który założył tak zwane Skrzynki świętego Mikołaja, aby ludzie ubodzy mogli uzyskać pomoc. Fundusz ten istniał aż do początku XX wieku. Skupiając uwagę na Polsce i tradycji, jaką znamy z własnych domów, miłym akcentem jest fakt, iż to już w połowie XVIII wieku w Krakowie istniało święto, podczas którego dzieci obdarowywane były prezentami.

Przyglądając się życiorysowi świętego Mikołaja, doszukać się można bardzo niewielu szczegółów. Większość historii jest domysłami, łącznie z prawdziwą datą jego śmierci. Biorąc jednak pod uwagę ekspertyzy jego grobu, wszystko wskazuję na datę 6 grudnia.

Współcześnie postać świętego Mikołaj odgrywa w życiu dzieci znacząca rolę. "Bądź grzeczny, bo Mikołaj patrzy!" to tylko jedno z wielu zdań, którymi rodzice posiłkują się, aby uzyskać posłuszeństwo dziecka. Nieszczęsna rózga kojarzona przez dzieci z symbolem kary , także stała się rozpoznawalnym elementem w kontekście niepożądanego prezentu. "Grzeczne dzieci" nie mające się czego obawiać , nagradzane są za swoje zachowanie prezentem , który bardzo często jest spełnieniem ich ówczesnych marzeń. Święty Mikołaj , mimo, iż sam w sobie budzący wiele emocji, posiada także niezliczoną ilość magicznych mocy, które sprawiają, że zawód świętego Mikołaja staje się jeszcze bardziej atrakcyjny. Mianowicie... pomocnicy, elfy, renifery, anioły, sanie... Któż z nas, jako dziecko, nie chciał znaleźć się, choć przez chwilę, w tym wyjątkowym miejscu? Pracowania zabawek, wszelkie cukierki, słodycze, laski lukrowe... Przyznaję, że mam przed oczami obraz, który bardzo idealizuje to, o czym właśnie wspomniałam. Mimo, że święty Mikołaj gości w naszych domach w grudniu, jest zapracowany dużo, dużo wcześniej.

Po pierwsze: list! List do świętego Mikołaja!

A właściwie to lista marzeń... Drewniany domek dla lalek, piłka do gry z kolegami, płyta z piosenkami. Tak było, gdy ja byłam dzieckiem. Współcześnie zapewne wygląda nieco inaczej: nowe PS, smartfon, elektryczna hulajnoga.. Cokolwiek by to nie był, liczy się symbol - prezent. W liście do Mikołaja nie ma ograniczeń finansowych - nie ma żadnych ograniczeń. Wystarczy napisać.

Forma przekazania listu może być różna. Ja osobiście kładłam taki list na parapecie, a zaprzyjaźnione z Mikołajem aniołki , zabierały go, gdy umknęło to mojej uwadze. (Uwierzcie, że kiedyś widziałam jak anioł zabiera mój list - widziałam... magia świąt).

Mniej powszechną formą jest wysłanie listu bezpośrednio do domu świętego Mikołaja. O dziwo znalazłam w Internecie dwa adresy:

– Julenissen’s Postkontor, Torget 4, 1440 DRØBAK NORWAY

– Santa Claus′ Office FIN-96930 Napapiiri Rovaniemi Finland

Co więcej! Mikołaj mimo swojego wieku, jest na bieżąco z technologią. List można Mu wysłać także drogą e-mailową:

santaclaus@lappland.net

joulupukinpaaposti@posti.fi

Obawiam się jednak, że tak wysłane listy, mogą nie spełnić naszych oczekiwań, gdy zobaczymy zawartość prezentu.

Po drugie: posłuszeństwo!

Gdy święty Mikołaj otrzymał już od nas list, a jego pomocnicy właśnie pomagają Mu pakować nasz prezent, Mikołaj bacznie przygląda się naszemu zachowaniu. Grudzień to wyjątkowy miesiąc, choćby pod względem starań o wymarzoną paczkę. Nigdy nie zdarzyło mi się dostać rózgi , lecz niepewność towarzyszyła zawsze do samego końca. Teraz, gdy wszystko zależy właściwie od nas, nie pozostaje nic innego, jak posłuszeństwo wobec rodziców.

Po trzecie: pierwsza gwiazdka!

Trudno mi ocenić na ile ten symbol praktykowany jest w innych domach - u mnie pierwsza gwiazdka zawsze była wyczekiwana. W magiczny sposób Mikołaj, po pojawieniu się pierwszej gwiazdki na niebie, gościł w moim domu. Niestety nie mógł zostać zbyt długo, gdyż czekały na niego także inne dzieci. Nie obeszło się jednak bez pytania " czy byłaś grzeczna?" ... ale jak to? To on nie wiedział...?

Jeśli chodzi o mikołajki, pierwszej gwiazdki się nie wyczekuje. Mikołaj przylatuje na swoich wielkich saniach, gdy śpimy. Można Mu natomiast zostawić ciasteczko i mleko na dowód naszej wdzięczności.

W swojej zawodowej pracy spotkałam się z teorią rodziców, że wiara w świętego Mikołaja jest wyrazem kłamstwa wobec dziecka. Hmmm... Czy w takim razie wyobraźnia jest dobrem zakazanym...?

Nie byłabym sobą, gdybym o opinię nie zapytała najmłodszych:

- Kim jest dla Ciebie Mikołaj?

"Pan Mikołaj to człowiek który przynosi dzieciom prezenty, jak są grzeczne" -Krzysiu, lat 5

"Dla mnie święty Mikołaj to ten, który mieszka w niebie" - Madzia, lat 7

"Święty Mikołaj to Pan w czerwonym ubranku z długą brodą i z wielkim workiem prezentów" - Ala, lat 5